Bóng đá phía Nam tụt hậu, cái kết được báo trước!
Ngày 7.3, Công an tỉnh Bến Tre tổ chức lễ công bố quyết định của Bộ trưởng Bộ Công an về công tác cán bộ. Theo đó, thượng tá Nguyễn Văn Hạnh, Trưởng phòng Tham mưu Công an tỉnh Bến Tre, được Bộ trưởng Bộ Công an bổ nhiệm giữ chức Phó giám đốc Công an tỉnh Bến Tre.Thượng tá Nguyễn Văn Hạnh (46 tuổi, quê quán H.Giồng Trôm, Bến Tre), có trình độ tiến sĩ Cảnh sát nhân dân và cao cấp lý luận chính trị. Ông từng giữ các chức vụ Phó trưởng công an H.Mỏ Cày Bắc, Trưởng công an H.Giồng Trôm (Bến Tre), Trưởng phòng Tham mưu Công an tỉnh Bến Tre.Sâm 'quốc bảo' Việt đi về đâu?: Người 'cuồng sâm Việt' và khát khao bảo tàng sâm VN
Những ngày này, tại rạn Nam Ô rêu phủ xanh mướt ghềnh đá khiến nhiều du khách đổ xô đến chụp ảnh, không khí nhộn nhịp kéo dài cả ngày.Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, từ sáng sớm, khi bình minh vừa lên, thủy triều xuống cũng là lúc lộ ra những mỏm đá phủ rêu xanh…, đây là thời điểm chụp ảnh đẹp nhất trong ngày. Vì vậy, nhiều người dân, du khách đã thức giấc thật sớm để đến bãi rêu Nam Ô lưu lại bộ ảnh bình minh giữa ghềnh rêu xanh.Cùng nhóm bạn di chuyển hơn 50 km đến check-in bãi rêu xanh Nam Ô, bà Đặng Thị Nhung (55 tuổi, trú H.Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) cho biết, để kịp chụp ảnh khoảnh khắc mặt trời mọc ở bãi rêu, bà đã đi từ rạng sáng. "Chúng tôi thuê xe di chuyển ra TP.Đà Nẵng từ sáng sớm, bãi rêu xanh đẹp ngỡ ngàng..,. cả nhóm ai cũng hào hứng vì chụp được rất nhiều ảnh đẹp", bà Nhung nói.
Khi nào người lao động nghỉ việc mà không cần báo trước 30 ngày?
Nước mắt không cướp đi sự nam tính của một người đàn ông. Trong thực tế, họ tinh chỉnh nam tính của mình. Từ sự đau lòng, anh ta học được sức mạnh khẳng định lành mạnh của mình.
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Nhiều người học bằng lái ô tô kêu cứu: Phải chờ đến bao giờ?
Sáng 3.2, T.Ư Đoàn tổ chức Lễ kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam với sự tham dự của các Bí thư T.Ư Đoàn: anh Ngô Văn Cương, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Tường Lâm, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; anh Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam; anh Nguyễn Thanh Tùng, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy T.Ư Đoàn.Đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm, anh Nguyễn Thanh Tùng đã thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy T.Ư Đoàn và đảng viên trong toàn đảng bộ ôn lại những trang sử hào hùng của Đảng, tri ân công lao to lớn của các thế hệ đi trước, đồng thời nhìn nhận sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc. Đồng thời, anh Nguyễn Thanh Tùng cho biết, hiện Đảng bộ T.Ư Đoàn với 1.000 đảng viên đã đoàn kết, đồng lòng, xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, ra sức thi đua tham mưu đẩy mạnh thực hiện và gặt hái được nhiều kết quả tích cực trong triển khai thực hiện phong trào thanh thiếu nhi cả nước. Năm 2024, chủ đề công tác năm "Thanh niên tình nguyện" đã thực sự khơi gợi được sức trẻ, sự nhiệt huyết, tinh thần xung kích, tình nguyện của thanh niên. Đã có nhiều công trình, phần việc thanh niên tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị, các công trình trọng điểm quốc gia.Theo anh Nguyễn Thanh Tùng, năm 2025, Ban Chấp hành T.Ư Đoàn cũng đã thống nhất lựa chọn chủ đề công tác là "Tuổi trẻ Việt Nam tự hào, vững tin theo Đảng" để khẳng định thế hệ trẻ luôn kiên định một lòng đi theo Đảng, tự hào với những thành quả to lớn của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tuổi trẻ nước nhà quyết tâm hành động, cống hiến, góp sức dựng xây đất nước, tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng vững mạnh, hoàn thành các mục tiêu đề ra trong năm về đích thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp và Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới. Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy T.Ư Đoàn, anh Nguyễn Thanh Tùng kêu gọi toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động cơ quan thống nhất nhận thức, đoàn kết một lòng, không ngừng sáng tạo, quyết tâm hành động, hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được giao. Trong đó, tập trung một số nhiệm vụ như: khẩn trương ổn định và vận hành hiệu quả hoạt động của các ban, đơn vị T.Ư Đoàn, các tổ chức đảng sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết 18; giải quyết thấu đáo, đúng quy định, cơ chế, chính sách cho người lao động thuộc diện tác động của quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.Cấp ủy, đảng viên các đơn vị nghiên cứu, quán triệt nghiêm túc các chủ trương mới của Đảng trong thời gian gần đây để cụ thể hóa phù hợp vào chức năng, nhiệm vụ của mình. Đặc biệt là 5 vấn đề tồn tại, hạn chế và 3 định hướng lớn mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam vừa qua. "Nâng cao hơn nữa chất lượng công giáo dục, nhất là giáo dục lý tưởng cộng sản, lòng yêu nước, đạo đức, lối sống, ý thức trách nhiệm của công dân, tập trung định hướng thanh niên trước những vấn đề mới, phòng chống suy thoái về đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội trong thanh niên", anh Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh. Anh Nguyễn Thanh Tùng cũng đề nghị đội ngũ cán bộ Đoàn, cán bộ Hội mà trước hết là cán bộ, đảng viên cơ quan T.Ư Đoàn phải là những người nhiệt huyết, "lo trước thanh niên, vui sau thanh niên, gian khổ thì đi trước, hưởng thụ thì đi sau, có khả năng hoạch định, tổ chức các phong trào cách mạng thiết thực, hiệu quả" (như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm - PV), gắn bó và thật sự có uy tín trong thanh niên; phải là những người dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới, sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung.
